1. خانه
  2. /
  3. بخش‌ها
  4. /
  5. مقالات
  6. /
  7. داستان #محمّد_یتیم، قهرمان نامی پیغمبران(۸)

داستان #محمّد_یتیم، قهرمان نامی پیغمبران(۸)

? مکّه 

 

? مکّه درّه‌ای است در بین کوهها که جایی برای کِشت و زرع در آن وجود ندارد و پیش از آنکه خانۀ کعبه در آن بنا شود و تبدیل به محل سکونت شود محل استراحت کاروان هایی بوده که بین یَمن و شام در تردّد بوده‌اند و به نقل و انتقال کالاهای تجارتی بین شام و یَمن می پرداخته اند.کالاهایی از هند و جنوب شرقی آسیا از طریق دریا ی عرب و اقیانوس به یمن می رسیده ، و از آنجا به شام منتقل می شده، و کالاهایی هم از روم

به شام می رسیده و از آنجا به یَمن منتقل می شده.شبیه همان مسیری که جادّۀ ابریشم  نامیده شده که از شمال ایران می گذشته و مسیر نقل و انتقال کالاهای تجارتی بین شرق آسیا و اروپا بوده.

 

? فاصلۀ مکّه از طرف غرب تا جَدّه که بندری در لبِ دریای سرخ و مسیر تردّد بین عربستان و حبشه بوده، حدود ۷۰ کیلو متر، و از طرف شرق تا شهر طائف که قابلیت کشت و زرع دارد حدود ۷۰ کیلومتر، و فاصلۀ آن از طرف شمال تا مدینه حدود چهار صد یا پانصد کیلو متر است. بنا براین مکّه در حُکم چهارراهی بوده در مسیر شمال به جنوب و شرق به غرب. این وضعیّت شرایط مناسبی برای اشتغال قُریش به تجارت فراهم آورده بود و آنها هم از این شرایط به خوبی بهره برداری کرده بودند.

 

? سورۀ قُریش در این باره می فرماید” لِإيلافِ قُرَيْشٍ (۱)إيلافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتاءِ وَ الصَّيْفِ (۲)فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هذَا الْبَيْتِ (۳)الَّذي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَ آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ (۴) فیل سوارانی که برای تخریبِ کعبه حَرَکَت کرده بودند را هلاک کردیم. به خاطر حفظ آنچه قریش به آن عادت کرده‌ بودند. عادت آنها به سفر تابستانی به شام و سفر زمستانی به یَمَن. پس آنها باید پروردگار این خانه را عبادت کنند.که بعد از گُرسنگی غذابه آنها رساند و بعد از خوف امنیِت به آنها عطا کرد.

 

? کعبه زیارتگاه همه یا اکثر قیایل عرب شده بود و به طوری که نقل شده همه یا اکثر قبایل هر کدام بُتی در کعبه یا اطراف آن داشته و به زیارت آن می‌رفته‌اند. بنا بر این مکّه در طول تاریخ، هم محل تجارت بوده و هم محل زیارت و تلاقی اقوام. در اثر این تلاقی ها و این تردّدها مکّه مرکزی شده بود برای تبادل لغات و فرهنگ ها و آداب و رسوم. و همان طور که کارشناسان لغت و تاریخ ادبیات عرب گفته اند در اثر این تبادلات لغت و ادبیات و  فرهنگ قریش رو به ترقّی گذاشته و از همه لغات عرب تغذیه نموده و بهترین لغات و ادبیات و فرهنگ از همه قبایل را در خود جمع کرده بوده است.

 

? از اینجا معلوم که شهر مکّه در عین حال که دارای حکومت متمرکزی مانند شهرهای روم و ایران نبوده و اهل نوشتن و خواندن و کتاب نبوده اند از لحاظ ادبیات و فرهنگ یک شهر پیشرفته بوده. و شاید که از بعضی جهات هم پیشرفته تر از شهرهای ایران و روم بوده. قدرت و عظمت چیزی است و فرهنگ و ادبیات چیز دیگر که گاهی در یکجا می شوند و گاهی از هم جدا می شوند. صرف خواندن و نوشتن و داشتن کتاب و کتابخانه ملازمه با اعتلای فرهنگ و ادب ندارد.همان طور که کشورها نیز ممکن است این چُنین باشند. بعضی کشورهای کوچک در اروپا مانند لوکزامبرگ و رم و سویس  ظاهراً بسیار با فرهنگ تر باشند از کشورهای بزرگ آنجا و امریکا.

 

? کعبه

 

? خانۀ کعبه ریشه در تاریخ دور دارد و خیلی قدیمی است در قرآن هم از آن به (البیت العَتیق) یعنی خانۀ قدیم یاد شده. در بین همه عرب ها پذیرفته شده بوده که خانۀ کعبه توسّط حضرت ابراهیم و حضرت اسماعیل ساخته شده. هم در بین عرب آن منطقه که خود را عرب مضری و عدنانی و از نسل حضرت اسماعیل می دانستند، و هم در بین سایر عربها که اصلشان از یَمن بوده و قحطانی نامیده می شوند. همه اینها معتقد بوده اند که این خانه توسّط حضرت ابراهم خلیل ساخته شده.

 

? در چند جای قرآن کریم هم آمده که بانی خانۀ کعبه حضرت ابراهیم بوده که با کمکِ اسماعیل آن را بنا نموده که بر خلافِ سایر معابد که محل بُت‌پرستی بوده، اولین عبادتگاه اهل توحید باشد. و اسماعیل و مادر او هاجر را در کنار آن خانه ساکن نموده که به عبادت خدای واحد بپردازند و از بت پرستی دوری جویند. و مرجعی برای اهل توحیدباشند و از خدا خواسته که مردم را به سوی آنها گُسیل داشته و آنها را مورد توجّه و محل تردد مردم قرار دهد.

 

? قرآن کریم در آیه ۹۶ سوره آل عمران می فرماید: “إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمينَ” قدیمی ترین خانه ای که به عنوان معبد ساخته شده همین کعبه است نه کنیسه و کلیسا. چون کعبه به دستِ حضرت ابراهیم ساخته شده و آن معابد به دست کسانی که بعد از او آمده اند ساخته شده است . بَکّه لغت دیگر  همان مکّه است.

 

 

? در آیات ۱۲۵ تا ۱۲۷سوره بقره می فرماید:”

 

? و إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهيمَ مُصَلًّى وَ عَهِدْنا إِلى‏ إِبْراهيمَ وَ إِسْماعيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفينَ وَ الْعاكِفينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ (۱۲۵)

 

? و إِذْ قالَ إِبْراهيمُ رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَراتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ قالَ وَ مَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَليلاً ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلى‏ عَذابِ النَّارِ وَ بِئْسَ الْمَصيرُ (۱۲۶)

 

? و إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعيلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّميعُ الْعَليمُ (۱۲۷)”

 

 ? ما کعبه را مرجع امنی برای انسان ها قرار دادیم. شما مسلمین هم مقام ابراهیم را مصلای خود قرار دهید. و به ابراهیم و اسماعیل سپردیم که خانۀ مرا برای طواف کنندگان دور آن و ملازمان عبادت و رکوع و سجودکنندگان پاک و آماده نمایید/

 

? ابراهیم گفت : پروردگارا اینجا را محلّ امنی قرار بده و ارزاق را به اهل آن که مؤمن به خدا و روز قیامت باشند برسان! خدا گفت آنها که کفر بورزند هم در مدّت کوتاهی بهره مند خواهم ساخت ولی بعدا آنها را به عذاب آتش دچار می سازم. که بد بازگشتی است/

 

  ابراهیم و اسماعیل پایه های کعبه را بالا می بُردند و می گفتند : پروردگارا این عمل را از ما بپذیر! چون تویی که شنوا و آگاهی.

 

  در آیه ۳۷ سوره ابراهیم می فرماید:

 

? و إِذْ قالَ إِبْراهيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِناً وَ اجْنُبْني‏ وَ بَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنامَ (۳۵)

 

? ربِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثيراً مِنَ النَّاسِ فَمَنْ تَبِعَني‏ فَإِنَّهُ مِنِّي وَ مَنْ عَصاني‏ فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَحيمٌ (۳۶)

 

? ربَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتي‏ بِوادٍ غَيْرِ ذي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنا لِيُقيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوي إِلَيْهِمْ وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ”

 

? ابراهیم گفت : پروردگارا! مکّه را محلّ امنی قرار بده و من و نسلم را از بت پرستی دور بدار! /

 

? پروردگارا من این نسل خودم را در این وادی لَم یزرع در کنار بیت الحرام تو ساکن نمودم که نماز را احیا بدارند. پس دلهای مردم را به سوی اینها معطوف بدار و ارزاق را به اینها برسان!

 

? مسلماً عین ساختمان اولی کعبه باقی نمانده و در طول تاریخ چندین بار باز سازی و تجدید بنا شده.

بنا بر آنچه در تاریخ آمده و آیات قرآن هم آن را تایید می کند، اداره کعبه از همان ابتدای تأسیس به دستِ اولاد حضرت ابراهیم از حضرت اسماعیل بوده. ولی به طوری که در تاریخ نقل شده گاهی اوقات در دست اقوام دیگری قرار گرفته و پس از مدّتی مجدداً به اولاد حضرت ابراهیم برگشته است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

آخرین مطالب

فهرست